(1)మరీచి కొడుకు కశ్యప ప్రజాపతి. బ్రహ్మదేవుడి కుడి చేతి బొటన వేలి నుండి దక్షుడు అనే పురుషుడు, ఎడమచేతి బొటన వేలి నుండి ధరణి అనే స్త్రీ జన్మించారు. వారు ఇరువురికి వెయ్యి మంది మహా రుషులు జన్మించారు. (2)బ్రహ్మ మానస పుత్రులలో రెండవ వాడైన అంగిరుసున కు, ఉతధ్యుడు, బృహస్పతి, సంవర్తుడు అనే కొడుకులు పుట్టారు. బృహస్పతి దేవతలకు గురువు ఐనాడు. (3).అత్రి అనే మానసపుత్రునికి అనేక మంది మహా మునులు జన్మించారు.(4) పులస్త్యుడు అనే బ్రహ్మ మానసపుత్రునకు, రాక్షసులు జన్మించారు. (5)పులహుడు అనే మానస పుత్రునకు, కిన్నరలు, కింపురుషులు జన్మించారు.(6)క్రతువు అనే మాన సపుత్రునకు పక్షి జాతి పుట్టింది.

॥ శ్రీః ॥
12.45. అధ్యాయః 045
Mahabharata - Shanti Parva - Chapter Topics
కృష్ణేన యుధిష్ఠిరంప్రతి ధర్మశ్రవణాయ భీష్మసమీపగమనచోదనా॥ 1॥
తథా యుధిష్ఠిరప్రార్థనయా స్వస్యాపి తత్ర గమనాయదారుకేణ రథసంయోజనం॥ 2॥
Mahabharata - Shanti Parva - Chapter Text

యుధిష్ఠిర ఉవాచ। 12-45-0x(5431)(66420)
కిమిదం పరమాశ్చర్యం ధ్యాయస్యమితవిక్రమ।
కచ్చిల్లోకత్రయస్యాస్య స్వస్తి లోకపరాయణ॥ 12-45-1(66421)
`ఇంద్రియాణి మనశ్చైవ బుద్ధౌ సంవేశితాని తే'।
చతుర్థం ధ్యానమార్గం త్వమాలంబ్య పురుషర్షభ।
అపక్రాంతో యతో జీవస్తేన మే విస్మితం మనః॥ 12-45-2(66422)
నిగృహీతో హి వాయుస్తే పంచకర్మా శరీరగః।
ఇంద్రియాణి చ సర్వాణి మనసి స్థాపితాని తే॥ 12-45-3(66423)
వాక్చ సత్వం చ గోవింద బుద్ధౌ సంవేశితాని తే।
సర్వే చైవ గుణా దేవాః క్షేత్రజ్ఞే తే నివేశితాః॥ 12-45-4(66424)
నేంగంతి తవ రోమాణి స్థిరా బుద్ధిస్తథా మనః।
కాష్ఠకుడ్యశిలాభూతో నిరీహశ్చాసి మాధవ॥ 12-45-5(66425)
యథా దీపో నివాతస్థో నిరింగో జ్వలతేఽచ్యుత।
తథాఽసి భగవందేన నిశ్చలో యోగనిశ్చయాత్॥ 12-45-6(66426)
యది శ్రోతుమిహార్హామి న రహస్యం చ తే యది।
ఛింధి మే సంశయం దేవ ప్రపన్నాయాభియాచతే॥ 12-45-7(66427)
త్వం హి కర్తా వికర్తా చ త్వం క్షరశ్చాక్షరశ్చ హ।
అనాదినిధనో హ్యాద్యస్త్వమేకః పురుషోత్తమ॥ 12-45-8(66428)
త్వం ప్రపన్నాయ భక్తాయ శిరసా ప్రణతాయ చ।
ధ్యానస్యాస్య యథాతత్త్వం బ్రూహి ధర్మభృతాం వర॥ 12-45-9(66429)
తతః స్వగోచరే న్యస్య మనోబుద్ధీంద్రియాణి చ।
స్మితపూర్వమువాచేదం భగవాన్వాసవానుజః॥ 12-45-10(66430)
వాసుదేవ ఉవాచ। 12-45-11x(5432)
శరతల్పగతో భీష్మః శాంయన్నివ హుతాశనః।
మాం ధ్యాతి పురుషవ్యాఘ్రస్తతో మే తద్గతం మనః॥ 12-45-11(66431)
యస్య జ్యాతలనిర్ఘోషం విస్ఫూర్జితమివాశనేః।
న సహేద్దేవరాజోఽపి తమస్మి మనసా గతః॥ 12-45-12(66432)
యేనాభిజిత్య తరసా సమస్తం రాజమండలం।
ఊఢాస్తిస్రః పురా కన్యాస్తమస్మి మనసా గతః॥ 12-45-13(66433)
త్రయోవింశతిరాత్రం యో యోధయామాస భార్గవం।
న చ రామేణ నిస్తీర్ణస్తమస్మి మనసా గతః॥ 12-45-14(66434)
యం గంగా గర్భవిధినా ధారయామాస భారతం।
వసిష్ఠశిష్యం తం తాత గతోఽస్మి మనసా నృప॥ 12-45-15(66435)
దివ్యాస్రాణి మహాతేజా యో ధారయతి బుద్ధిమాన్।
సాంగాంశ్చ చతురో వేదాంస్తమస్మి మనసా గతః॥ 12-45-16(66436)
రామస్య దయితం శిష్యం జామదగ్న్యస్య పాండవ।
ఆధారం సర్వ్రవిద్యానాం తమస్మి మనసా గతః॥ 12-45-17(66437)
`ఏకీకృత్యేంద్రియగ్రామం మనః సంయంయ మేధయా।
శరణం మాముపాగచ్ఛత్తతో మే తద్గతం మనః॥ ' 12-45-18(66438)
స హి భూతం భవిష్యచ్చ భవచ్చ భరతర్షభ।
వేత్తి ధర్మవిదాం శ్రేష్ఠస్తమస్మి మనసా గతః॥ 12-45-19(66439)
తస్మిన్హి పురుషవ్యాఘ్రే శాంతే భీష్మే మహాత్మని।
భవిష్యతి మహీ పార్థ నష్టచంద్రేవ శర్వరీ॥ 12-45-20(66440)
తద్యుధిష్ఠిర గాంగేయం భీష్మం భీమపరాక్రమం।
అభిగంయోపసంగృహ్య పృచ్ఛ యత్తే మనోగతం॥ 12-45-21(66441)
చాతుర్విద్యం చాతుర్హోత్రం చాతురాశ్రంయమేవ చ।
రాజధర్మాంశ్చి నిఖిలాన్పృచ్ఛైనం పృథివీపతే॥ 12-45-22(66442)
తస్మిన్నస్తమితే భీష్మే కౌరవాణాం ధుంరధరే।
జ్ఞానాన్యల్పీభవిష్యంతి తస్మాత్త్వాం చోదయాంయహం॥ 12-45-23(66443)
తచ్ఛ్రుత్వా వాసుదేవస్య తథ్యం వచనముత్తమం।
సాశ్రుకంఠః స ధర్మజ్ఞో జనార్దనమువాచ హ॥ 12-45-24(66444)
యద్భవానాహ భీష్మస్య ప్రభావం ప్రతి మాధవ।
తథా తన్నాత్ర సందేహో విద్యతే మమ మాధవ॥ 12-45-25(66445)
మహాభాగ్యం చ భీష్మస్య ప్రభావశ్చ మహాద్యుతే।
శ్రుతం మయా కథయతాం బ్రాహ్మణానాం మహాత్మనాం॥ 12-45-26(66446)
భవాంశ్చ కర్తా లోకానాం యద్బ్రవీత్యరిసూదన।
తథా తద్రనభిధ్యేయం వాక్యం యాదవనందన॥ 12-45-27(66447)
యది త్వనుగ్రహవతీ బుద్ధిస్తే మయి మాధవ।
త్వామగ్రతః పురస్కృత్య భీష్మం యాస్యామహే వయం॥ 12-45-28(66448)
ఆవృత్తే భగవత్యర్కే స హి లోకాన్గమిష్యతి।
త్వద్దర్శనం మహాబాహో తస్మాదర్హతి కౌరవః॥ 12-45-29(66449)
తవ హ్యాద్యస్య దేవస్య క్షరస్యైవాక్షరస్య చ।
దర్శనం త్వస్య లాభః స్యాత్త్వం హి బ్రహ్మమయో నిధిః॥ 12-45-30(66450)
వైశంపాయన ఉవాచ। 12-45-31x(5433)
శ్రుత్వైవం ధర్మరాజస్య వచనం మధుసూదనః।
పార్శ్వస్థం సాత్యకిం ప్రాహ రథో మే యుజ్యతామితి॥ 12-45-31(66451)
సాత్యకిస్త్వాశు నిష్క్రంయ కేశవస్య సమీపతః।
దారుకం ప్రాహ కృష్ణస్య యుజ్యతాం రథ ఇత్యుత॥ 12-45-32(66452)
స సాత్యకేరాశు వచో నిశంయ
రథోత్తమం కాంచనభూషితాంగం।
మసారగల్వర్కమయైర్విభంగై
ర్విభూషితం హేమనిబద్ధచక్రం॥ 12-45-33(66453)
దివాకరాంశుప్రభమాశుగామినం
విచిత్రనానామణిభూషితాంతరం।
నవోదితం సూర్యమివ ప్రతాపినం
విచిత్రతార్క్ష్యధ్వజినం పతాకినం॥ 12-45-34(66454)
సుగ్రీవశైబ్యప్రప్నుఖైర్వరాశ్వై
ర్మనోజవైః కాంచనభూషితాంగైః।
సంయుక్తమావేదయదచ్యుతాయ
కృతాంజలిర్దారుకో రాజసింహ॥ ॥ 12-45-35(66455)

ఇతి శ్రీమన్మహాభారతే శాంతిపర్వణి రాజధర్మపర్వణి ప్రంచచత్వారింశోఽధ్యాయః॥ 45॥

Mahabharata - Shanti Parva - Chapter Footnotes

12-45-2 చతుర్థం జాగ్రత్స్వప్నసుషుప్తిభ్యః పరం। అపక్రాంతో యతో దేవ ఇతి ఝ. పాఠః॥
12-45-3 పంచకర్మా ప్రాణనాదికారీ॥
12-45-4 సత్వం మనః। వాగుపలక్షితానీంద్రియాణి చ బుద్ధౌ మహత్తత్త్వే। గుణాః శబ్దాదిగుణభాజో దేవాః శ్రోత్రాదీని ఇంద్రియాణి॥ 12-45-5 నేంగంతి న కంపంతే। నిరీహో నిశ్చేష్టః॥ 12-45-6 నిరింగః అచలః॥ 12-45-10 గోచరే స్వస్వస్థానే॥ 12-45-11 ధ్యాతి ధ్యాయతి॥ 12-45-22 చతస్రో విద్యాః ధర్మార్థకామమోక్షవిద్యాః సర్వవర్ణసాధారణాః చాతుర్హోత్రం త్రైవర్ణికానాం విశేషధర్మో యజ్ఞాదిః॥ 12-45-27 అనభిధ్యేయం అవిచారణీయం॥ 12-45-33 మసారగల్వర్కమయైర్విభంగైః మసారో మరకతమణిః గలుశ్చంద్రకాంతః అర్కః సూర్యకాంతః తన్మయైః విభంగైః విస్తరైః॥

www.sanatanadharm.com - play store app (sanatana dharm)

"Bharathiya Sanatana Dharm" and Sanatana Dharmam & Dharmo rakshati Rakshitha logo are our trademarks. Unauthorised use of "Sanatana Dharmam & Dharmo rakshoati Rakshitha" and the logo is not allowed. Copyright © sanatanadharm.com All Rights Reserved . Made in India.